zajęcia rewalidacyjne

W praktyce przedszkolnej często pojawia się pytanie, czy niezrealizowane zajęcia rewalidacyjne w przedszkolu trzeba odpracować, gdy nie odbyły się z powodu choroby nauczyciela lub nieobecności dziecka. Wątpliwości te dotyczą zwłaszcza rozliczania zajęć realizowanych w ramach pensum i granicy między pensum a godzinami ponadwymiarowymi. W artykule wyjaśniamy, jak prawidłowo rozliczać zajęcia rewalidacyjne zgodnie z Kartą Nauczyciela i utrwaloną praktyką.

Problemy kadrowe w oświacie coraz częściej stawiają dyrektorów przed trudnymi decyzjami organizacyjnymi. Jedną z nich jest zapewnienie właściwej realizacji zajęć rewalidacyjnych dla dziecka z orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego, gdy na rynku brakuje specjalisty o wymaganych kwalifikacjach. Szczególne wątpliwości pojawiają się w przypadku dzieci słabowidzących, dla których w orzeczeniu wskazano konieczność prowadzenia zajęć ukierunkowanych na usprawnianie funkcji wzrokowych. W dalszej części artykułu wyjaśniamy, czy i w jakim zakresie możliwe jest powierzenie takich zajęć innemu specjaliście, jakie kwalifikacje są wymagane oraz jakie rozwiązania prawne może zastosować dyrektor w sytuacji braku tyflopedagoga.

Zajęcia rewalidacyjne w przedszkolu to kluczowy element wsparcia rozwojowego dla dzieci posiadających orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego. Ich celem jest nie tylko poprawa funkcjonowania dziecka w grupie, ale przede wszystkim realizacja zaleceń wynikających z indywidualnych potrzeb rozwojowych. W praktyce wielu dyrektorów i nauczycieli zastanawia się, w jakim czasie realizować zajęcia rewalidacyjne w przedszkolu – czy mogą odbywać się w ramach podstawy programowej, czy raczej powinny być prowadzone poza jej czasem? Brak jednoznacznych regulacji w przepisach budzi wątpliwości, zwłaszcza gdy chodzi o pogodzenie organizacji dnia, higieny pracy i skuteczności wsparcia.

Opracowanie programu zajęć rewalidacyjnych ma na celu usystematyzowanie założeń dotyczących rewalidacji. W programie zajęć rewalidacyjnych określa się tematy i cele planowanych zajęć, aby w przyszłości móc dokonać oceny ich skuteczności. Co jednak ważne, przepisy prawa oświatowego nie zawierają wytycznych dotyczących opracowania takiego programu, Budzi to wątpliwości, ponieważ niektórzy nauczyciele, traktując program jako załącznik do IPET, opracowują go na cały etap edukacyjny. Czy jest to doby kierunek działania?

Organizacja zajęć rewalidacyjnych w przedszkolu powinna być zawsze dostosowana do potrzeb dzieci i zaleceń wynikających z orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego. Przepisy prawa oświatowego nie zakazują prowadzenia takich zajęć w grupie – pod warunkiem, że ta forma odpowiada na rzeczywiste potrzeby wychowanków. Kluczowe znaczenie ma jednak prawidłowe dokumentowanie ich przebiegu. Zajęcia rewalidacyjne należy wpisywać do dziennika innych zajęć, a w przypadku zajęć grupowych prowadzić jeden wspólny dziennik dla całej grupy.

Zajęcia rewalidacyjne w przedszkolu nie muszą mieć wyłącznie charakteru indywidualnego. W praktyce wielu dyrektorów i nauczycieli zastanawia się, czy zajęcia rewalidacyjne dla dzieci z orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego mogą być prowadzone w małej grupie, a jeśli tak – jakie kryteria trzeba spełnić, aby było to zgodne z prawem i faktycznie wspierało rozwój dziecka. W tym artykule wyjaśniamy, kiedy dopuszczalne są grupowe zajęcia rewalidacyjne, jak planować ich organizację zgodnie z IPET i WOPFU oraz w jakich sytuacjach metody pracy na zajęciach rewalidacyjnych powinny opierać się wyłącznie na pracy indywidualnej.

Rodzaj zajęć rewalidacyjnych, ich forma i wymiar muszą odpowiadać indywidualnym potrzebom rozwojowym i edukacyjnym dziecka z niepełnosprawnością. Organizacja zajęć musi być ponadto dostosowana do jego możliwości psychofizycznych. Czy zawsze powinny być organizowane indywidualnie? Coraz częściej przedszkola rozważają organizowanie wspólnych zajęć rewalidacyjnych. Sprawdź, na jakie rozwiązania pozwalają przepisy. Czy rewalidacja co do zasady zawsze musi być indywidualna? 

Zajęcia logopedyczne w przedszkolu mogą być prowadzone jako godziny zajęć rewalidacyjnych lub jako godziny zajęć specjalistycznych. Od tego, z którym rodzajem zajęć mamy do czynienia zależał będzie czas ich trwania. Sprawdź, ile trwają zajęcia logopedyczne w ramach kształcenia specjalnego, a ile ramach pomocy psychologiczno-pedagogicznej.

Często popełnianym błędem jest zaliczanie zajęć rewalidacyjnych i zajęć rewalidacyjno-wychowawczych do tego samego rodzaju form pomocy udzielanej uczniom. Tymczasem podstawa prawa i zasady organizacji tych zajęć są odmienne. Sprawdź, na czym polegają różnice i komu dedykowane są te dwie formy zajęć.

Przykładowe wpisy do dziennika zajęć rewalidacyjnych to jedno z najczęściej wyszukiwanych zagadnień przez nauczycieli i dyrektorów przedszkoli, którzy prowadzą dokumentację pracy z dziećmi objętymi kształceniem specjalnym. Poprawnie przygotowane gotowe wpisy do dziennika zajęć rewalidacyjnych ułatwiają nie tylko realizację obowiązków formalnych, ale także porządkują cele i metody pracy oraz wspierają analizę postępów dziecka. W artykule wyjaśniamy, jak prowadzić dziennik zajęć rewalidacyjnych, jakie elementy powinny zawierać wzory wpisów do dziennika zajęć rewalidacyjnych oraz na co zwrócić uwagę, by dokumentacja była zgodna z przepisami i praktyką pedagogiczną. Znajdziesz tu również wpisy do dziennika rewalidacji – przykłady, które pomogą w tworzeniu prawidłowych zapisów, także w ujęciu opisowym.

Organizacja wczesnego wspomagania rozwoju dziecka zakłada prowadzenie od 4 do 8 godzin zajęć wwr miesięcznie. Niezależnie od tych zajęć dziecko z orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego ma prawo uczestniczyć w zajęciach rewalidacyjnych. Sprawdź, czy zajęcia wwr rewalidacyjne są prowadzone z jednej puli godzin przyznanych przez organ prowadzący. Dowiedz się, jak powinien wyglądać podział zajęć wwr i rewalidacyjnych pomiędzy specjalistów.

W niektórych przedszkolach w okresie wakacyjnym obowiązuje inna organizacja pracy niż w pozostałych miesiącach roku szkolnego. Jest to uzasadnione mniejszą liczbą dzieci korzystających z wychowania przedszkolnego. Należy jednak pamiętać, że w tym czasie w przedszkolu nadal należy organizować zajęcia rewalidacyjne oraz zajęcia z zakresu pomocy psychologiczno-pedagogicznej.

Dla dzieci z niepełnosprawnością, w tym z niepełnosprawnościami sprzężonymi, które posiadają orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego, organizuje się zajęcia rewalidacyjne. Zajęcia te prowadzi się niezależnie od form wsparcia udzielanych w ramach pomocy psychologiczno-pedagogicznej. Trzeba pamiętać, że udział dziecka w zajęciach z zakresu pomocy psychologiczno-pedagogicznej nie zwalnia przedszkola z obowiązku realizacji zaleceń z orzeczenia. Podstawę prawną organizacji zajęć rewalidacyjnych stanowi bowiem odrębne rozporządzenie.