Aktualny

Od 1 września 2025 r. godziny ponadwymiarowe także w przedszkolach

Michał Kowalski

Autor: Michał Kowalski

Data aktualizacji dokumentu: 22 sierpnia 2025
Zmiany w Karcie Nauczyciela od 1 września 2025 r. Godziny ponadwymiarowe także w przedszkolu.

Najbliższy rok szkolny przynosi ważną zmianę: nadgodziny będzie można planować również w przedszkolach oraz na stanowiskach specjalistycznych. Do 31.08.2025 r. przepisy na to nie pozwalały, co ograniczało elastyczne zabezpieczenie opieki i zajęć. Od 1.09.2025 r. dyrektor przedszkola zyska narzędzie do szybszego reagowania na potrzeby organizacyjne — w tym do czasowego zwiększania wymiaru zajęć nauczycieli wychowania przedszkolnego, pedagogów specjalnych czy logopedów — z zachowaniem ustawowych limitów.

Z tego artykułu dowiesz się m.in.:

  • Od kiedy i na jakiej podstawie prawnej godziny ponadwymiarowe będą możliwe także w przedszkolach.
  • Jak zmienia się przesłanka przydzielania godzin ponadwymiarowych.
  • Na których stanowiskach można będzie przydzielać nadgodziny, w tym na stanowiskach specjalistów (np. pedagog specjalny, logopeda).
  • Jakie limity nadgodzin pozostają bez zmian.
  • W jakich sytuacjach i komu wolno będzie przekroczyć 1/2 pensum.
  • Jakie znaczenie ma zgoda nauczyciela przy przekraczaniu limitu 1/4 oraz przy wyjątkach w kształceniu zawodowym.
  • Co zyskają dyrektorzy przedszkoli dzięki nowym zasadom.
  • Jak bezpiecznie udokumentować decyzję o nadgodzinach i zgodę nauczyciela w planie organizacyjnym oraz w aktach osobowych.
  • Czym nowe zasady różnią się od tych obowiązujących do 31.08.2025 r. i jakie praktyczne skutki mają dla planowania pracy.

Godziny ponadwymiarowe zgodne z realnymi potrzebami jednostki

Dotychczas nadgodziny można było powierzać jedynie w związku z „koniecznością realizacji programu nauczania” (art. 35 ust. 1 Karty Nauczyciela). W praktyce sprowadzało się to do szkół i wybranych stanowisk nauczycielskich, wyłączając m.in. wychowawcę świetlicy, nauczyciela bibliotekarza, pedagoga, pedagoga specjalnego czy logopedę.
Po zmianie, od 1 września 2025 r., przesłanka zostaje uogólniona: nadgodziny będzie wolno przydzielać w szczególnych przypadkach wynikających z potrzeb szkoły lub placówki. Skutek jest istotny — dodatkowe godziny będzie można zaplanować na każdym stanowisku pracy nauczyciela, a zatem również w przedszkolu i innych placówkach oświatowych. To otwiera drogę do legalnego, krótkoterminowego wzmocnienia obsady grup, zabezpieczenia doraźnych potrzeb terapeutycznych czy realizacji zaleceń specjalistycznych.

Limity nadgodzin bez zmian, z wyjątkiem kształcenia zawodowego

Utrzymane zostają dotychczasowe progi godzin ponadwymiarowych:

  • Do 1/4 tygodniowego obowiązkowego wymiaru zajęć — limit, który można przekroczyć wyłącznie za zgodą nauczyciela.
  • Do 1/2 tygodniowego obowiązkowego wymiaru zajęć — limit bezwzględny, którego co do zasady nie wolno przekraczać.

Nowelizacja przewiduje jednak jedno odstępstwo: w obszarze kształcenia zawodowego możliwe będzie przydzielenie nadgodzin powyżej 1/2 pensum nauczycielom:

  • teoretycznych przedmiotów zawodowych,
  • praktycznej nauki zawodu,

pod warunkiem uzyskania odrębnej, wyraźnej zgody nauczyciela.

Dla przedszkoli oznacza to przede wszystkim większą elastyczność w planowaniu i krótkoterminowym wzmacnianiu kadry (w granicach standardowych limitów), a dla szkół prowadzących kształcenie zawodowe — dodatkową możliwość zwiększenia dostępności zajęć, gdy wymaga tego organizacja procesu kształcenia.

Zapamiętaj!

Uwaga! Od 1 września zmienią się także zasady rozliczania godzin ponadwymiarowych. Szczegóły już wkrótce na Portalu Przedszkolnym.

Źródło: 
  • Ustawa z 25 lipca 2025 r. o zmianie ustawy – Karta Nauczyciela oraz niektórych innych ustaw (21.08.2025 r. podpisana przez Prezydenta).
Michał Kowalski

Autor: Michał Kowalski

Radca prawny, redaktor Portalu Oświatowego. Specjalista z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych oraz prawa oświatowego. Prowadzi kancelarię, w ramach której udziela pomocy prawnej zarówno nauczycielom, jak i dyrektorom i innym pracownikom szkół. Od kilku lat współpracuje ze Związkiem Nauczycielstwa Polskiego.
Numer 145 Sierpień/Wrzesień 2025 r.
Dodano: 15.08.2025

Numer 145 Sierpień/Wrzesień 2025 r.

Pokaż listę wydań

Testuj bezpłatnie Portal przedszkolny przez 48 godzin