Przedszkole jako placówka nieferyjna funkcjonuje przez cały rok – także podczas ferii zimowych, wakacji i przerw świątecznych. Nauczyciele przedszkolni wykonują swoje obowiązki niezależnie od liczby obecnych dzieci. W okresach obniżonej frekwencji – np. w wakacje – dyrektor przedszkola może wprowadzić zmiany w organizacji pracy, takie jak łączenie grup czy zmniejszenie liczby oddziałów.

W praktyce oznacza to konieczność modyfikacji planu zajęć nauczycieli, co wiąże się ze zmianą rozkładu czasu pracy. Zgodnie z art. 129 § 3 Kodeksu pracy, dyrektor jako pracodawca ma obowiązek poinformować nauczyciela o nowym rozkładzie co najmniej na 7 dni przed jego rozpoczęciem. Przepis ten stosuje się również w przedszkolach, jeśli Karta Nauczyciela nie wprowadza odmiennych regulacji.

Godziny ponadwymiarowe w przedszkolu nie są świadczeniem gwarantowanym – mają charakter fakultatywny i zależą od bieżących potrzeb organizacyjnych placówki. Zgodnie z art. 35 Karty Nauczyciela, nauczyciel może realizować zajęcia ponadwymiarowe wyłącznie wtedy, gdy wynika to z potrzeb przedszkola lub szkoły.

Oznacza to, że prawo do wynagrodzenia za godziny ponadwymiarowe powstaje tylko wtedy, gdy te godziny faktycznie są realizowane. Jeśli w wyniku łączenia grup czy spadku liczby dzieci nauczyciel pracuje wyłącznie w ramach swojego pensum, nie nabywa prawa do wypłaty za godziny ponadwymiarowe. Co istotne – ograniczenie lub likwidacja tych godzin nie jest traktowana jako zmiana warunków zatrudnienia i nie wymaga zgody nauczyciela.

Zmiana planu zajęć w opisanej sytuacji nie wymaga zgody nauczyciela, o ile nie narusza jego norm czasu pracy i dotyczy wyłącznie organizacji realizacji pensum. Wystarczające jest prawidłowe poinformowanie nauczyciela z odpowiednim wyprzedzeniem. Dyrektor działa tu w ramach swoich kompetencji jako pracodawca i organizator pracy placówki.

Skoro nauczyciel nie realizuje godzin ponadwymiarowych, nie przysługuje mu wynagrodzenie z tego tytułu. Wynagrodzenie ponadwymiarowe jest bowiem ściśle powiązane z faktycznym wykonaniem tych godzin. W okresach obniżonej frekwencji, gdy plan zajęć zostaje zmodyfikowany zgodnie z przepisami, brak wypłaty za godziny ponadwymiarowe jest w pełni zgodny z prawem.