Nauczyciel współorganizujący (wspomagający) w przedszkolu 2026

Warunki organizowania kształcenia, wychowania i opieki dla dzieci i młodzieży posiadających orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego:

1. niepełnosprawnych: niesłyszących, słabosłyszących, niewidomych, słabowidzących, z niepełnosprawnością ruchową, w tym z afazją, z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu lekkim, umiarkowanym lub znacznym, z autyzmem, w tym z zespołem Aspergera, i z niepełnosprawnościami sprzężonymi, zwanych dalej „uczniami niepełnosprawnymi”;
2. niedostosowanych społecznie, zwanych dalej „uczniami niedostosowanymi społecznie”;
3. zagrożonych niedostosowaniem społecznym, zwanych dalej „uczniami zagrożonymi niedostosowaniem społecznym”

– wymagających stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy określa rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 9 sierpnia 2017 r. w sprawie warunków organizowania kształcenia, wychowania i opieki dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych, niedostosowanych społecznie i zagrożonych niedostosowaniem społecznym; dalej: rozporządzenie o kształceniu specjalnym.

Przepisy nie posługują się nazwą „nauczyciel wspomagający”. Mówią o nauczycielu posiadającym kwalifikacje z zakresu pedagogiki specjalnej, zatrudnionym dodatkowo w celu współorganizowania kształcenia integracyjnego albo kształcenia dzieci niepełnosprawnych, niedostosowanych społecznie i zagrożonych niedostosowaniem społecznym.

Nauczyciel współorganizujący kształcenie nie zastępuje nauczyciela wychowania przedszkolnego. Razem z nim prowadzi zajęcia, dobiera metody pracy i wspiera dziecko z orzeczeniem tak, aby mogło jak najpełniej uczestniczyć w życiu grupy.

W rozmowach z rodzicami możesz używać określenia „nauczyciel wspomagający”, bo jest powszechnie zrozumiałe. W dokumentach kadrowych, arkuszu organizacji i IPET stosuj nazwę zgodną z przepisami: nauczyciel współorganizujący kształcenie.

Zależy to od rodzaju przedszkola i od tego, ze względu na jaką niepełnosprawność wydano orzeczenie (§ 7 rozporządzenia o kształceniu specjalnym).

Przedszkole integracyjne i oddział integracyjny – obowiązek. W przedszkolach integracyjnych i przedszkolach ogólnodostępnych z oddziałami integracyjnymi zatrudnia się dodatkowo nauczycieli z kwalifikacjami z pedagogiki specjalnej w celu współorganizowania kształcenia integracyjnego, z uwzględnieniem zaleceń z orzeczenia (§ 7 ust. 1 ww. rozporządzenia).

Przedszkole ogólnodostępne, autyzm lub niepełnosprawności sprzężone – obowiązek. Jeżeli dziecko ma orzeczenie wydane ze względu na autyzm, w tym zespół Aspergera, lub niepełnosprawności sprzężone, przedszkole zatrudnia dodatkowo (§ 7 ust. 2 ww. rozporządzenia):

• nauczyciela z kwalifikacjami z pedagogiki specjalnej w celu współorganizowania kształcenia albo specjalistę, albo
• pomoc nauczyciela

– z uwzględnieniem zaleceń z orzeczenia. Przepis nie nakazuje więc zawsze zatrudnienia nauczyciela wspomagającego. Wybór formy wsparcia powinien wynikać z orzeczenia, IPET i potrzeb dziecka.

Przedszkole ogólnodostępne, inne niepełnosprawności – za zgodą organu prowadzącego. Przy orzeczeniu wydanym ze względu na inną niepełnosprawność, np. ruchową, słabowidzenie, słabosłyszenie lub niepełnosprawność intelektualną (jeśli nie są to niepełnosprawności sprzężone), a także przy niedostosowaniu społecznym albo zagrożeniu nim, przedszkole może zatrudnić dodatkowo nauczyciela z kwalifikacjami z pedagogiki specjalnej, specjalistę albo pomoc nauczyciela. Wymaga to zgody organu prowadzącego (§ 7 ust. 3 ww. rozporządzenia).

Zatrudnienie nie wymaga zgody rodziców. O organizacji pracy przedszkola decyduje dyrektor, w porozumieniu z organem prowadzącym w zakresie arkusza organizacji.

Przepisy nie ustalają przelicznika typu „jeden nauczyciel wspomagający na jedno dziecko” ani „na pięcioro dzieci”. Określają natomiast liczebność oddziału integracyjnego. Oddział integracyjny w przedszkolu liczy nie więcej niż 20 dzieci, w tym nie więcej niż 5 dzieci niepełnosprawnych (§ 6 ust. 1 rozporządzenia w sprawie szczegółowej organizacji publicznych szkół i publicznych przedszkoli).

Jeżeli dziecko z oddziału integracyjnego uzyska orzeczenie w trakcie roku szkolnego, dyrektor może zwiększyć liczbę dzieci niepełnosprawnych w oddziale ponad limit, najwyżej o 2. Wymaga to zgody organu prowadzącego i zasięgnięcia opinii rodziców dzieci z tego oddziału (§ 6 ust. 2 ww. rozporządzenia). Doboru dzieci do oddziału integracyjnego dokonuje dyrektor za zgodą ich rodziców (§ 6 ust. 4 ww. rozporządzenia).

Liczbę etatów nauczycieli współorganizujących kształcenie ustal na podstawie:

• liczby dzieci z orzeczeniem i zaleceń z orzeczeń;
• IPET i wielospecjalistycznych ocen poziomu funkcjonowania dzieci;
• organizacji dnia w przedszkolu;
• arkusza organizacji zatwierdzanego przez organ prowadzący.

Kwalifikacje określa § 35 rozporządzenia Ministra Edukacji i Nauki z 14 września 2023 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli. Nauczyciel współorganizujący kształcenie musi mieć przygotowanie pedagogiczne i kwalifikacje z zakresu pedagogiki specjalnej. Zdobywa się je na studiach z zakresu pedagogiki specjalnej albo uzupełnia, jeśli kandydat ma już kwalifikacje nauczycielskie.

Dla dyrektora przedszkola najważniejszy jest § 35 pkt 7. Kwalifikacje ma osoba, która:

• ma kwalifikacje wymagane do zajmowania stanowiska nauczyciela w przedszkolu, danym typie szkoły lub rodzaju placówki, określone w § 3 ust. 1, § 4, § 5, § 7, § 12 lub § 13;
• posiada przygotowanie pedagogiczne;
• ukończyła studia podyplomowe lub kurs kwalifikacyjny w zakresie pedagogiki specjalnej.

Nauczyciel przedszkola (§ 4 rozporządzenia Ministra Edukacji i Nauki z 14 września 2023 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli) z przygotowaniem pedagogicznym, który ukończy studia podyplomowe lub kurs kwalifikacyjny z pedagogiki specjalnej, ma więc kwalifikacje nauczyciela współorganizującego kształcenie.

Od 28 sierpnia 2025 r. tę drogę mają także nauczyciele teoretycznych przedmiotów zawodowych (§ 5 ww. rozporządzenia), nauczyciele bibliotekarze (§ 7 ww. rozporządzenia) i nauczyciele języków obcych (§ 12 i § 13). Wprowadziło to rozporządzenie Ministra Edukacji z 8 sierpnia 2025 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 1111). Wcześniej pkt 7 obejmował tylko nauczycieli z kwalifikacjami określonymi w § 3 ust. 1 i § 4.

Przy wyborze kandydata zestaw jego kwalifikacje z orzeczeniem i IPET. Przepis wymaga kwalifikacji „w zakresie pedagogiki specjalnej”, bez wskazania konkretnej specjalności. Prowadzenie zajęć rewalidacyjnych wymaga jednak kwalifikacji odpowiednich do rodzaju niepełnosprawności dziecka (§ 7 ust. 10 rozporządzenia o kształceniu specjalnym).

Pensum nauczyciela współorganizującego kształcenie wynosi 20 godzin tygodniowo. Karta Nauczyciela przewiduje taki wymiar dla nauczycieli posiadających kwalifikacje z zakresu pedagogiki specjalnej zatrudnionych dodatkowo w celu współorganizowania kształcenia (art. 42 ust. 3 KN, tabela lp. 12). Nie stosuje się do niego pensum nauczyciela przedszkola: 25 godzin, a w grupie dzieci 6-letnich 22 godziny (tabela lp. 1 i 2).

Godzina zajęć w przedszkolu trwa 60 minut (§ 9 ust. 1 rozporządzenia w sprawie szczegółowej organizacji publicznych szkół i publicznych przedszkoli). Pozostały czas pracy, do 40 godzin tygodniowo, nauczyciel przeznacza m.in. na przygotowanie do zajęć, współpracę z nauczycielami i specjalistami oraz pracę w zespole.

Pensum łączone. Jeżeli nauczyciel pracuje częściowo jako nauczyciel współorganizujący kształcenie, a częściowo jako nauczyciel przedszkola, jego pensum oblicza się według art. 42 ust. 5c KN. Jest to iloraz łącznej liczby realizowanych godzin i sumy części etatów, zaokrąglony do pełnych godzin. W grupach obejmujących dzieci 6-letnie i młodsze pensum nauczyciela przedszkola ustala organ prowadzący, najwyżej 25 godzin (art. 42 ust. 7 pkt 3 lit. c KN).

Tak. Do zadań nauczycieli zatrudnionych dodatkowo należy m.in. prowadzenie zajęć rewalidacyjnych (§ 7 ust. 7 pkt 5 rozporządzenia o kształceniu specjalnym). Dyrektor powierza je jednak tylko nauczycielom lub specjalistom, którzy mają kwalifikacje odpowiednie do rodzaju niepełnosprawności dziecka (§ 7 ust. 10 ww. rozporządzenia).

W przedszkolu czas zajęć rewalidacyjnych dostosowuje się do możliwości dzieci. Wynosi on ok. 15 minut dla dzieci 3–4-letnich i ok. 30 minut dla dzieci 5–6-letnich (§ 9 ust. 2 rozporządzenia w sprawie szczegółowej organizacji publicznych szkół i publicznych przedszkoli).

Godziny ponadwymiarowe. Tak, na zasadach ogólnych, czyli powyżej pensum 20 godzin. Ich przydział powinien wynikać z arkusza organizacji, IPET i potrzeb dziecka. Od 1 stycznia 2026 r. nauczyciel otrzymuje wynagrodzenie za przydzielone godziny ponadwymiarowe również wtedy, gdy zajęcia nie odbyły się z przyczyn od niego niezależnych, a był gotów je prowadzić (art. 35 ust. 3e KN).

Doraźne zastępstwa. Od 1 września 2025 r. godziny doraźnych zastępstw nie mogą być realizowane w czasie, w którym nauczyciel ma zaplanowane zajęcia (art. 42 ust. 2ca KN). Wyjątki są dwa:

• jeśli z przyczyn dotyczących przedszkola nauczyciel nie mógłby w danym dniu zrealizować zaplanowanych zajęć, zastępstwo odbywa się w ich czasie, w ramach wynagrodzenia za te zajęcia (art. 42 ust. 2cb KN, w brzmieniu od 1 stycznia 2026 r.);
• w szczególnie uzasadnionych przypadkach, za zgodą nauczyciela, zastępstwo może odbyć się w czasie zajęć prowadzonych na rzecz dzieci, ale nie w czasie zajęć prowadzonych bezpośrednio z dziećmi. Niezrealizowane zajęcia trzeba przeprowadzić w innym terminie w tym samym miesiącu (art. 42 ust. 2cc KN).

Nie odrywaj więc nauczyciela wspomagającego od zaplanowanego wsparcia dziecka, aby zastąpił nieobecnego nauczyciela grupy.

Nauczyciel zatrudniony dodatkowo w celu współorganizowania kształcenia (§ 7 ust. 7 rozporządzenia o kształceniu specjalnym):

1. prowadzi wspólnie z innymi nauczycielami zajęcia oraz wspólnie z nauczycielami i specjalistami realizuje zintegrowane działania i zajęcia określone w IPET;
2. prowadzi wspólnie z innymi nauczycielami i specjalistami pracę wychowawczą z dziećmi;
3. uczestniczy, w miarę potrzeb, w zajęciach prowadzonych przez innych nauczycieli oraz w zintegrowanych działaniach i zajęciach określonych w IPET;
4. udziela pomocy nauczycielom i specjalistom w doborze form i metod pracy z dziećmi;
5. prowadzi zajęcia rewalidacyjne, resocjalizacyjne i socjoterapeutyczne.

W praktyce oznacza to m.in.:

• wspieranie dziecka w rozumieniu poleceń i zasad;
• dostosowywanie materiałów, tempa i sposobu komunikacji;
• włączanie dziecka w zabawę i relacje z rówieśnikami;
• wspieranie go w czynnościach samoobsługowych, podczas posiłków, wyjść i przejść między aktywnościami.

Celem nie jest wyręczanie dziecka, ale wzmacnianie jego samodzielności.

Zajęcia i działania, które nauczyciel współorganizujący kształcenie realizuje wspólnie z innymi nauczycielami lub w których uczestniczy, wyznacza dyrektor przedszkola. Kieruje się przy tym indywidualnymi potrzebami rozwojowymi i edukacyjnymi oraz możliwościami psychofizycznymi dziecka (§ 7 ust. 8 rozporządzenia o kształceniu specjalnym).

Nie. Nauczyciel współorganizujący kształcenie uczestniczy w zajęciach prowadzonych przez innych nauczycieli „w miarę potrzeb”, a zakres jego udziału wyznacza dyrektor (§ 7 ust. 7 pkt 3 i ust. 8 ww. rozporządzenia). Pensum 20 godzin to tygodniowy wymiar jego zajęć, a nie obowiązek spędzenia 20 godzin przy jednym dziecku.

Zakres obecności powinien wynikać z orzeczenia, IPET i wielospecjalistycznej oceny poziomu funkcjonowania dziecka. Jedno dziecko potrzebuje wsparcia przez znaczną część dnia, inne – tylko w określonych sytuacjach, np. podczas zajęć grupowych lub przejść między aktywnościami.

Błędem jest zarówno przypisanie nauczyciela do dziecka „krok w krok” bez analizy potrzeb, jak i ograniczanie jego obecności tylko z powodów organizacyjnych.

Nauczyciel współorganizujący kształcenie należy do zespołu nauczycieli i specjalistów prowadzących zajęcia z dzieckiem. Zespół:

• opracowuje IPET po dokonaniu wielospecjalistycznej oceny poziomu funkcjonowania dziecka;
• spotyka się w miarę potrzeb, nie rzadziej niż dwa razy w roku szkolnym;
• co najmniej dwa razy w roku szkolnym dokonuje okresowej wielospecjalistycznej oceny poziomu funkcjonowania dziecka i w razie potrzeby modyfikuje IPET (§ 6 rozporządzenia o kształceniu specjalnym).

IPET opracowuje się do 30 września roku szkolnego, w którym dziecko rozpoczyna wychowanie przedszkolne w danym przedszkolu, albo w ciągu 30 dni od dnia złożenia orzeczenia. Rodzice mają prawo uczestniczyć w spotkaniach zespołu. Dyrektor zawiadamia ich pisemnie o terminie każdego spotkania, a rodzice otrzymują kopię IPET i wielospecjalistycznych ocen.

W IPET opisz zakres wsparcia nauczyciela współorganizującego kształcenie:

• w jakich sytuacjach dziecko go potrzebuje;
• jakie działania realizuje on wspólnie z nauczycielem grupy;
• jakie metody i dostosowania stosuje;
• czy prowadzi zajęcia rewalidacyjne;
• jak będzie oceniana skuteczność wsparcia.

Nowe orzeczenie w trakcie roku. Jeśli rodzic złoży orzeczenie w trakcie roku szkolnego:

1. przeanalizuj zalecenia;
2. uruchom pracę zespołu;
3. przeprowadź wielospecjalistyczną ocenę i w ciągu 30 dni opracuj IPET;
4. ustal, czy przepisy nakazują dodatkowe zatrudnienie;
5. w razie potrzeby wystąp do organu prowadzącego o zgodę lub o aneks do arkusza organizacji.

Tak, przepisy tego nie zakazują. Nauczyciel musi jednak mieć kwalifikacje do obu ról:

• kwalifikacje z pedagogiki specjalnej do współorganizowania kształcenia;
• kwalifikacje do pracy jako nauczyciel przedszkola.

Pensa obu stanowisk są różne: 20 godzin dla nauczyciela współorganizującego i 25 lub 22 godziny dla nauczyciela przedszkola. Dlatego w arkuszu organizacji i przydziale czynności wskaż, ile godzin nauczyciel realizuje na każdym stanowisku, i ustal pensum łączone (art. 42 ust. 5c KN).

Te same zasady obowiązują w czasie dyżuru wakacyjnego. Osoba bez kwalifikacji nauczyciela przedszkola nie powinna samodzielnie prowadzić grupy. Jeśli w czasie dyżuru w przedszkolu jest dziecko z orzeczeniem, zaplanuj nadal wsparcie wynikające z IPET.

Nauczyciel współorganizujący kształcenie jest wynagradzany na zasadach ogólnych dla nauczycieli. Minimalne stawki wynagrodzenia zasadniczego obowiązują od 1 stycznia 2026 r. (rozporządzenie Ministra Edukacji z 18 marca 2026 r., Dz.U. z 2026 r. poz. 379, z wyrównaniem od stycznia):

Stawki dotyczą pełnego etatu, czyli w przypadku nauczyciela współorganizującego kształcenie 20 godzin tygodniowo. Przy niepełnym etacie wynagrodzenie ustala się proporcjonalnie.

Do wynagrodzenia zasadniczego mogą dochodzić dodatki:

• za wysługę lat: 1% wynagrodzenia zasadniczego za każdy rok pracy, począwszy od czwartego, najwyżej 20%;
• motywacyjny, funkcyjny i za warunki pracy: na zasadach z regulaminu wynagradzania organu prowadzącego. Samo zatrudnienie na stanowisku nauczyciela współorganizującego kształcenie nie daje prawa do żadnego z nich;
• wynagrodzenie za godziny ponadwymiarowe i doraźne zastępstwa.

Przedszkole nie ma ferii szkolnych, dlatego nauczyciel współorganizujący kształcenie ma prawo do 35 dni roboczych urlopu wypoczynkowego w terminie ustalonym w planie urlopów (art. 64 ust. 3 KN).

Ta sama zasada dotyczy nauczyciela oddziału przedszkolnego w szkole podstawowej. Przeważa pogląd, potwierdzony w interpretacji MEN, że oddział przedszkolny działa jak przedszkole, czyli bez ferii. Jeżeli nauczyciel pracuje w ramach jednego stosunku pracy w szkole z feriami i w szkole bez ferii, urlop przysługuje mu według zasad obowiązujących w tej, w której ma więcej godzin. Przy równej liczbie godzin obowiązują zasady szkoły z feriami (art. 64 ust. 3a KN).

Przepisy nie przewidują odrębnego „dziennika nauczyciela wspomagającego”. Sposób dokumentowania zależy od tego, jakie zajęcia nauczyciel prowadzi:

• zajęcia współprowadzone w grupie: w dzienniku zajęć przedszkola prowadzonym dla oddziału (tematy zajęć, obecność dzieci, podpis nauczyciela);
• zajęcia rewalidacyjne i inne zajęcia z IPET: w dzienniku innych zajęć (dziecko, data, temat, liczba godzin, obecność, podpis).

Najważniejsze dokumenty związane z pracą nauczyciela współorganizującego kształcenie to:

• IPET i wielospecjalistyczne oceny poziomu funkcjonowania dziecka;
• właściwy dziennik zajęć;
• pomocniczo: plan pracy z dzieckiem i ocena efektywności udzielanej pomocy.

Plan pracy nie jest dokumentem obowiązkowym. Pomaga jednak przełożyć zapisy IPET na sytuacje dnia przedszkolnego. Nie dubluj dokumentacji: jeśli działanie jest odnotowane w dzienniku, nie twórz dodatkowego zapisu tylko po to, by potwierdzić obecność nauczyciela.

Czy nauczyciel wspomagający i nauczyciel współorganizujący kształcenie to to samo?
Tak. „Nauczyciel wspomagający” to nazwa potoczna. Przepisy mówią o nauczycielu z kwalifikacjami z pedagogiki specjalnej zatrudnionym dodatkowo w celu współorganizowania kształcenia.

Ile wynosi pensum nauczyciela współorganizującego kształcenie?
20 godzin tygodniowo (art. 42 ust. 3 KN, tabela lp. 12). Godzina zajęć w przedszkolu trwa 60 minut.

Kiedy przedszkole musi zatrudnić nauczyciela wspomagającego?
W przedszkolu integracyjnym i oddziale integracyjnym. W przedszkolu ogólnodostępnym – gdy dziecko ma orzeczenie ze względu na autyzm, w tym zespół Aspergera, lub niepełnosprawności sprzężone; wtedy zamiast nauczyciela można zatrudnić specjalistę albo pomoc nauczyciela. Przy innych niepełnosprawnościach – za zgodą organu prowadzącego.

Czy nauczyciel przedszkola może zostać nauczycielem wspomagającym?
Tak, jeżeli ma przygotowanie pedagogiczne i ukończy studia podyplomowe lub kurs kwalifikacyjny w zakresie pedagogiki specjalnej (§ 35 pkt 7 rozporządzenia kwalifikacyjnego).

Czy nauczyciel wspomagający musi być przy dziecku przez 20 godzin tygodniowo?
Nie. Uczestniczy w zajęciach w miarę potrzeb dziecka, a zakres jego udziału wyznacza dyrektor.

Czy zatrudnienie nauczyciela wspomagającego wymaga zgody rodziców?
Nie. Zgoda rodziców jest potrzebna przy doborze dziecka do oddziału integracyjnego, a nie przy zatrudnieniu nauczyciela.