REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
Wiedza i Praktyka Sp. z o.o.
ul. Łotewska 9a
03-918 Warszawa
REKLAMA
REKLAMA

Pytanie
Odpowiedź
Z przedstawionych informacji nie wynika, aby nauczyciel posiadał kwalifikacje wymagane do pracy na stanowisku nauczyciela przedszkola. Posiadane kwalifikacje uprawniają do wykonywania zadań specjalistycznych, m.in. logopedy, terapeuty pedagogicznego lub pedagoga specjalnego, ale nie oznaczają automatycznie kwalifikacji do prowadzenia grupy przedszkolnej.
Nie chodzi przy tym wyłącznie o brak tytułu magistra pedagogiki. Kwalifikacje do pracy w przedszkolu można uzyskać różnymi ścieżkami. W opisanej sytuacji brakuje jednak informacji o kwalifikacjach w zakresie wychowania przedszkolnego, edukacji przedszkolnej albo przygotowania do pracy z dzieckiem w wieku przedszkolnym.
Niezależnie od kwalifikacji, nawet czasowe powierzenie innego stanowiska wymaga odpowiedniego uregulowania kadrowego. W przypadku nauczyciela zatrudnionego na podstawie mianowania może to nastąpić w trybie przeniesienia na podstawie art. 18 Karty Nauczyciela. Przy zatrudnieniu na podstawie umowy o pracę konieczne jest zawarcie porozumienia zmieniającego warunki pracy. Nie należy więc bez zmiany podstawy zatrudnienia zwiększać pensum z 22 do 25 godzin i powierzać pracy nauczyciela przedszkola.
Zgodnie z § 4 rozporządzenia Ministra Edukacji i Nauki z 14 września 2023 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli kwalifikacje do zajmowania stanowiska nauczyciela przedszkola można uzyskać na kilka sposobów. Przepis ten określa różne ścieżki kwalifikacyjne, a osoba, która chce pracować jako nauczyciel przedszkola, musi spełniać co najmniej jeden z przewidzianych w nim warunków.
Kwalifikacje do pracy na stanowisku nauczyciela przedszkola ma osoba, która ukończyła:
a) kierunku zgodnym, specjalności zgodnej z prowadzonymi zajęciami i posiada przygotowanie pedagogiczne,
b) kierunku, którego efekty uczenia się w kategoriach wiedzy i umiejętności obejmują treści prowadzonych zajęć określone w podstawie programowej wychowania przedszkolnego lub podstawie programowej kształcenia ogólnego dla tych zajęć na odpowiednim etapie edukacyjnym, i posiada przygotowanie pedagogiczne,
c) kierunku pedagogika w specjalności przygotowującej do pracy z dziećmi w wieku przedszkolnym lub wczesnoszkolnym,
d) kierunku innym, specjalności innej niż określone w lit. a–c, i posiada przygotowanie pedagogiczne oraz ukończyła studia podyplomowe prowadzone zgodnie z przepisami obowiązującymi przed 3 sierpnia 2019 r. w zakresie prowadzonych zajęć.
Oznacza to, że przepisy dopuszczają różne drogi dojścia do kwalifikacji nauczyciela przedszkola. Nie można jednak przyjąć, że dowolne studia magisterskie, przygotowanie pedagogiczne i dowolne studia podyplomowe specjalistyczne dają kwalifikacje do prowadzenia grupy przedszkolnej.
Sam tytuł magistra socjologii nie przesądza automatycznie o braku kwalifikacji do pracy w przedszkolu. Rozporządzenie przewiduje bowiem ścieżkę, w której osoba po innym kierunku studiów może uzyskać kwalifikacje do pracy jako nauczyciel przedszkola. Warunkiem jest jednak posiadanie przygotowania pedagogicznego oraz ukończenie odpowiednich studiów podyplomowych w zakresie prowadzonych zajęć, przy czym wskazana w przepisie ścieżka odnosi się do studiów prowadzonych zgodnie z przepisami obowiązującymi przed 3 sierpnia 2019 r.
W tej sprawie decydujące jest więc ustalenie, jakie zajęcia mają być prowadzone w czasie wakacji. Jeżeli nauczyciel ma pełnić funkcję nauczyciela przedszkola, czyli prowadzić grupę dzieci, organizować zajęcia, opiekę, wychowanie i pracę dydaktyczną w oddziale przedszkolnym, to zakresem prowadzonych zajęć jest wychowanie przedszkolne.
W takim przypadku kwalifikacje powinny dotyczyć właśnie wychowania przedszkolnego, edukacji przedszkolnej, pedagogiki przedszkolnej albo przygotowania do pracy z dzieckiem w wieku przedszkolnym. Z pytania nie wynika, aby nauczyciel takie kwalifikacje posiadał.
Podyplomowe studia z logopedii dają kwalifikacje do pracy jako logopeda. Studia z terapii pedagogicznej mogą uprawniać do pracy jako terapeuta pedagogiczny. Studia z wczesnego wspomagania rozwoju dotyczą określonych zadań w zakresie WWR. Studia z diagnozy i terapii dzieci z autyzmem przygotowują do pracy specjalistycznej z dziećmi ze spektrum autyzmu.
Nie są to jednak kwalifikacje do zajmowania stanowiska nauczyciela wychowania przedszkolnego. To, że nauczyciel ma wysokie kwalifikacje specjalistyczne i pracuje z dziećmi w przedszkolu, nie oznacza jeszcze, że może zostać powierzona mu grupa jako nauczycielowi przedszkola.
Dyrektor powinien zatem odrębnie ocenić kwalifikacje do każdego stanowiska. Inne kwalifikacje są wymagane od logopedy, inne od terapeuty pedagogicznego, inne od pedagoga specjalnego, a inne od nauczyciela przedszkola prowadzącego grupę.
Ukończenie studiów podyplomowych z przygotowania pedagogicznego jest istotne, ale nie przesądza jeszcze o kwalifikacjach do każdego stanowiska nauczycielskiego. Przygotowanie pedagogiczne oznacza, że osoba została przygotowana do wykonywania pracy nauczycielskiej w zakresie określonym przepisami. Nie odpowiada jednak samo na pytanie, jakie konkretnie zajęcia może prowadzić.
W wielu ścieżkach kwalifikacyjnych przygotowanie pedagogiczne jest warunkiem koniecznym, ale obok niego wymagany jest odpowiedni kierunek, specjalność lub studia podyplomowe w zakresie prowadzonych zajęć. Jeżeli więc nauczyciel ma prowadzić grupę przedszkolną, należy ustalić, czy posiada kwalifikacje merytoryczne do wychowania przedszkolnego.
W opisanej sytuacji nauczyciel posiada przygotowanie pedagogiczne oraz kwalifikacje specjalistyczne, ale z pytania nie wynika, aby ukończył studia lub studia podyplomowe dające kwalifikacje do pracy jako nauczyciel przedszkola.
Fakt, że powierzenie pracy miałoby nastąpić tylko na 3 tygodnie w okresie wakacyjnym, nie zmienia wymagań kwalifikacyjnych. Jeżeli w czasie wakacji nauczyciel ma pełnić funkcję nauczyciela prowadzącego grupę, to nadal jest to praca na stanowisku nauczyciela przedszkola.
Nie można przyjąć, że w okresie wakacyjnym wystarczą kwalifikacje specjalistyczne, ponieważ praca ma charakter krótkotrwały albo opiekuńczy. W przedszkolu również w okresie wakacyjnym dzieci pozostają pod opieką nauczycieli mających kwalifikacje właściwe do pracy w przedszkolu.
Specjalista może oczywiście wykonywać zadania wynikające ze swojego stanowiska i kwalifikacji. Nie powinien jednak samodzielnie przejmować funkcji nauczyciela prowadzącego grupę, jeżeli nie ma kwalifikacji do tego stanowiska.
W opisanej sytuacji nauczyciel jest zatrudniony na pełnym etacie w wymiarze 22 godzin, podzielonym na cząstki etatu: pedagog specjalny, logopeda i terapeuta pedagogiczny. Taki wymiar odnosi się do stanowisk specjalistycznych.
Pensum 25 godzin dotyczy natomiast nauczyciela przedszkola pracującego z dziećmi w grupie, z wyjątkiem nauczycieli pracujących z grupami dzieci 6-letnich, dla których przewidziano niższy wymiar zajęć. Przejście z pensum 22-godzinnego na 25-godzinne nie jest więc wyłącznie technicznym zwiększeniem liczby godzin.
Oznacza ono w praktyce zmianę rodzaju powierzonych obowiązków. Nauczyciel miałby przejść z zadań specjalistycznych na zadania nauczyciela przedszkola. Taka zmiana wymaga zarówno posiadania odpowiednich kwalifikacji, jak i właściwego uregulowania w dokumentacji kadrowej.
Sama kwestia prowadzenia zajęć na stanowisku nauczyciela przedszkola przez nauczyciela specjalistę wymaga formalnych działań. Nie wystarczy ustne ustalenie ani organizacyjne przesunięcie nauczyciela na kilka tygodni.
Jeżeli nauczyciel jest zatrudniony na podstawie mianowania, konieczne byłoby przeniesienie na inne stanowisko w oparciu o art. 18 Karty Nauczyciela. Przepis ten przewiduje możliwość przeniesienia nauczyciela zatrudnionego na podstawie mianowania na własną prośbę albo z urzędu za jego zgodą na inne stanowisko w tej samej lub innej szkole.
Jeżeli podstawą zatrudnienia jest umowa o pracę, zmiana stanowiska pracy, rodzaju zajęć lub przydziału godzin o innym wymiarze pensum niż dotychczas wymaga zawarcia porozumienia okresowo zmieniającego warunki zatrudnienia. Dokument powinien wskazywać co najmniej okres obowiązywania zmiany, stanowisko lub rodzaj powierzonych zajęć, wymiar zajęć oraz zasady wynagradzania, jeżeli zmiana ma wpływ na warunki płacy.
Przed powierzeniem specjaliście pracy w grupie dyrektor powinien sprawdzić dokumenty potwierdzające kwalifikacje. Sama informacja o ukończeniu studiów podyplomowych nie zawsze wystarcza. Istotne jest, jaki był zakres studiów, kiedy były prowadzone, jak brzmi świadectwo ich ukończenia i czy zakres odpowiada prowadzonym zajęciom.
W tej sprawie należy szczególnie sprawdzić, czy nauczyciel posiada jakiekolwiek kwalifikacje odnoszące się wprost do wychowania przedszkolnego, pedagogiki przedszkolnej, edukacji przedszkolnej lub przygotowania do pracy z dziećmi w wieku przedszkolnym. Jeżeli takich kwalifikacji nie ma, nie należy powierzać mu funkcji nauczyciela prowadzącego grupę.
Nauczyciel zatrudniony jako pedagog specjalny, logopeda i terapeuta pedagogiczny nie może automatycznie pełnić funkcji nauczyciela przedszkola tylko dlatego, że pracuje w tej samej placówce i ma przygotowanie pedagogiczne. Kwalifikacje specjalistyczne nie zastępują kwalifikacji do prowadzenia grupy przedszkolnej. Dodatkowo nawet czasowa zmiana stanowiska i przejście z pensum 22 godziny na pensum 25 godzin wymaga formalnego uregulowania: przy mianowaniu – w trybie art. 18 Karty Nauczyciela, a przy umowie o pracę – w drodze porozumienia zmieniającego.

radca prawny, specjalistka z zakresu prawa pracy i prawa oświatowego, redaktor Poradnika Dyrektora Przedszkola i Portalu Przedszkolnego, ekspert Portalu Oświatowego